چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند؟ (2)
اگر به دنبال پاسخ این سوال هستید که چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند؟ واقعیت این است که بخش بزرگی از ساختمان های شهری به دریافت تاییدیه آتش نشانی نیاز دارند. هرچه ساختمان بزرگ تر، مرتفع تر، پرتردد تر یا دارای کاربری حساس تر باشد، الزامات آتش نشانی نیز سخت گیرانه تر می شود.
در ادامه، برای پاسخ به چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند. مهم ترین ساختمان هایی که الزام دریافت تاییدیه آتش نشانی دارند را بررسی می کنیم.
چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند؟ (2)
چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند؟
در صنعت ساختمان، هیچ سندی به اندازه «تاییدیه آتش نشانی» بر سرنوشت یک پروژه اثر مستقیم نمی گذارد. بسیاری از سازندگان تصور می کنند این تاییدیه صرفاً یک الزام اداری برای پایان کار شهرداری است؛ در حالی که در پروژه های ساختمانی شاخص، تاییدیه آتش نشانی دقیقاً همان سندی است که ایمنی واقعی ساختمان، اعتبار سازنده، قابلیت بهره برداری، ارزش اقتصادی ملک و حتی آینده ایمنی و حقوقی پروژه را تعیین می کند.
من طی سال ها همکاری با سازندگان برج های مسکونی، مجتمع های تجاری، مراکز درمانی، پروژه های اداری و ساختمان های ترکیبی، بارها دیده ام که پروژه ای با میلیاردها تومان سرمایه گذاری، تنها به دلیل نداشتن تاییدیه آتش نشانی یا اجرای ناقص الزامات حریق، ماه ها متوقف شده است. همچنین پروژه هایی را دیده ام که به دلیل طراحی اصولی سیستم های ایمنی حریق، نه تنها سریع تر به بهره برداری رسیده اند، بلکه ارزش برند سازنده را چندین برابر افزایش داده اند.
اگر شما مدیر پروژه، سازنده، کارفرما یا سرپرست اجرایی ساختمان هستید، باید یک واقعیت را بدون تعارف بپذیرید:
ساختمانی که تاییدیه آتش نشانی ندارد، از نگاه حرفه ای یک ساختمان ناقص محسوب می شود.
در این مقاله جامع، دقیقاً بررسی می کنیم چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند، چرا این تاییدیه حیاتی است، چه الزامات اجرایی دارد، چه اشتباهاتی پروژه ها را دچار بحران می کند و چگونه سازندگان حرفه ای فرآیند دریافت این تاییدیه را به یک مزیت رقابتی تبدیل می کنند.
تاییدیه آتش نشانی چیست و چرا اهمیت حیاتی دارد؟
«تاییدیه آتش نشانی» سندی رسمی است که نشان می دهد ساختمان از نظر طراحی، اجرا و تجهیز سیستم های ایمنی حریق، مطابق ضوابط و استاندارد های سازمان آتش نشانی اجرا شده است.
این تاییدیه صرفاً به نصب چند کپسول آتش نشانی محدود نمی شود. سازمان آتش نشانی کل ساختمان را از منظر ایمنی بررسی می کند، از جمله:
- راه های خروج اضطراری
- سیستم اعلام حریق
- سیستم اطفای حریق
- فشار مثبت راه پله
- مقاومت مصالح در برابر حریق
- جانمایی تجهیزات
- تهویه دود
- دسترسی خودرو های امدادی
- مخازن ذخیره آب آتش نشانی
- آسانسور آتش نشان
- برق اضطراری
- سیستم اسپرینکلر
- درب های ضد حریق
- سناریوی تخلیه اضطراری
در واقع، تاییدیه آتش نشانی یعنی ساختمان شما در زمان بحران، قابلیت حفظ جان و مال انسان ها را دارد.
مطالعه موردی
در یک ساختمان اداری ۱۴ طبقه با زیربنای متوسط در منطقه پرتراکم شهری، کارفرما در مرحله اجرا برای کاهش هزینه ها، بخشی از سیستم فشار مثبت راه پله را حذف کرد. پروژه در ظاهر تکمیل شد اما هنگام بازدید نهایی، سازمان آتش نشانی کل فرآیند بهره برداری را متوقف کرد. پروژه سه ماه تعطیل شد، سقف ها تخریب شدند و سیستم مجدداً اجرا شد. هزینه اصلاحات چندین برابر هزینه اجرای اولیه بود و اعتبار سازنده نزد سرمایه گذاران آسیب جدی دید.
اگر سازنده می دانست چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند، این اتفاق نمی افتاد.
چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند؟
واقعیت این است که بخش بزرگی از ساختمان های شهری به دریافت تاییدیه آتش نشانی نیاز دارند. هر چه ساختمان بزرگ تر، مرتفع تر، پرترددتر یا دارای کاربری حساس تر باشد، الزامات آتش نشانی نیز سخت گیرانه تر می شود.
در ادامه،باید بررسی کنیم، چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند؟ مهم ترین ساختمان هایی که الزام دریافت تاییدیه آتش نشانی دارند را بررسی می کنیم.
ساختمان های مسکونی چند طبقه و ضرورت تاییدیه آتش نشانی
بسیاری از سازندگان تصور می کنند ساختمان های مسکونی الزام جدی آتش نشانی ندارند. این تصور کاملاً اشتباه است.
هر ساختمانی که دارای:
- ارتفاع قابل توجه
- تعداد واحد بالا
- زیر زمین های متعدد
- پارکینگ وسیع
- جمعیت ساکن زیاد
- یا سیستم های مکانیکی پیچیده باشد
نیاز قطعی به تاییدیه آتش نشانی دارد. پس لازم است بدانیم چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند؟
در ساختمان های مسکونی، خطر اصلی معمولاً از پارکینگ ها، اتاق برق، موتور خانه، رایزر ها و مسیر های فرار آغاز می شود.
الزامات رایج ساختمان های مسکونی
- سیستم اعلام حریق
- کپسول های اطفا
- شیلنگ و جعبه آتش نشانی
- درب ضدحریق
- راه پله ایمن
- فن فشار مثبت
- سیستم تهویه دود
- اسپرینکلر در برخی پروژه ها
- مخزن ذخیره آب
مطالعه موردی
در یک برج مسکونی ۱۷ طبقه با حدود ۹۰ واحد، سازنده برای افزایش متراژ مفید، عرض راه پله فرار را کاهش داد. هنگام بازدید، تاییدیه آتش نشانی رد شد. شهرداری پایان کار صادر نکرد و واحد های فروخته شده تحویل نشدند. پروژه با شکایت خریداران مواجه شد و سازنده مجبور شد بخش هایی از دیوار های اجرا شده را تخریب کند تا عرض استاندارد راه فرار تأمین شود.
چنانچه سازنده محترم می دانست چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند؟ این اتفاق رخ نمیداد.
ساختمان های بلندمرتبه بیشترین وابستگی را به تاییدیه آتش نشانی دارند
هرچه ارتفاع ساختمان بیشتر می شود، ریسک حریق نیز به شدت افزایش پیدا می کند. در برج ها، تخلیه ساکنان دشوار تر است و عملیات امداد پیچیده تر می شود. به همین دلیل، برج ها سختگیرانه ترین ضوابط تاییدیه آتش نشانی را دارند.
الزامات ویژه برج ها
- آسانسور آتش نشان
- سیستم اسپرینکلر کامل
- زون بندی حریق
- فشار مثبت
- سیستم تخلیه دود
- اتاق فرمان آتش نشانی
- برق اضطراری
- ژنراتور
- مقاومت حریق سازه
- شفت های ایمن
- سیستم مانیتورینگ مرکزی
مطالعه موردی
در یک برج مسکونی لوکس با بیش از ۳۰ طبقه، پیمانکار تأسیسات بخشی از سنسور های اعلام حریق را غیر فعال نصب کرده بود. هنگام تست نهایی، سیستم در چند طبقه فعال نشد. سازمان آتش نشانی کل پروژه را مردود اعلام کرد. افتتاح پروژه شش ماه عقب افتاد و هزینه اصلاح نواقص بسیار سنگین شد. چنانچه مدیر پروژه می دانست چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند افتتاح پروژه به تاخیر نمی افتاد.
مجتمع های تجاری بدون تاییدیه آتش نشانی عملاً غیراستاندارد هستند
مجتمع های تجاری جزو خطرناک ترین ساختمان ها در زمان حریق محسوب می شوند. تراکم جمعیت، حجم تجهیزات برقی، انبار کالا، دکورهای قابل اشتعال و مسیر های پیچیده تردد، ریسک را به شدت افزایش می دهد. به همین دلیل، دریافت تاییدیه آتش نشانی برای مراکز تجاری الزام قطعی دارد.
مهم ترین الزامات مجتمع های تجاری
- اسپرینکلر گسترده
- سیستم اعلام حریق هوشمند
- اگزاست دود
- راهروهای فرار استاندارد
- تابلوهای خروج
- سیستم کنترل دود
- دسترسی ماشین آتش نشانی
- درب های مقاوم حریق
- سیستم مدیریت بحران
مطالعه موردی
در یک مرکز تجاری متوسط، تعدادی از غرفه داران مسیر های فرار را با دکور مسدود کرده بودند. هنگام بازدید دوره ای، سازمان آتش نشانی اخطار جدی صادر کرد و بهره برداری بخشی از مجموعه متوقف شد. مالک پروژه مجبور شد تمام طراحی داخلی را اصلاح کند و خسارت مالی سنگینی پرداخت شد.
ساختمان های اداری و الزام قطعی تاییدیه آتش نشانی
ساختمان های اداری معمولاً دارای تراکم انسانی بالا، تجهیزات الکترونیکی گسترده و شبکه های پیچیده برق هستند. همین عوامل، ریسک آتش سوزی را افزایش می دهد.
در ساختمان های اداری، تخلیه سریع افراد اهمیت بسیار بالایی دارد.
الزامات رایج
- سیستم اعلام حریق آدرس پذیر
- راه های فرار استاندارد
- درب ضدحریق
- سیستم کنترل دود
- کپسول و هوزریل
- اتاق کنترل
- برق اضطراری
مطالعه موردی
در یک ساختمان اداری ۱۲ طبقه، طراحی اولیه مسیر فرار با مبلمان ثابت اداری تداخل داشت. هنگام بازدید، کل چیدمان طبقات رد شد. پروژه مجبور شد دیزاین داخلی را باز طراحی کند و هزینه های سنگینی به کارفرما تحمیل شد. چنانچه کارفرمای پروژه می دانست چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند هزینه های مازاد به پروژه تحمیل نمی شد.
بیمارستان ها و مراکز درمانی سخت گیرانه ترین تاییدیه آتش نشانی را دارند
هیچ ساختمانی به اندازه مراکز درمانی به ایمنی حریق وابسته نیست. در بیمارستان ها، بسیاری از افراد توان تخلیه سریع ندارند. بیماران بخش ICU، اتاق عمل و بخش های ویژه در شرایط بحرانی کاملاً وابسته به عملکرد صحیح سیستم های آتش نشانی هستند.
الزامات تخصصی مراکز درمانی
- زون بندی دقیق حریق
- سیستم تخلیه دود
- درب ضدحریق اتوماتیک
- برق اضطراری کامل
- سیستم مانیتورینگ مرکزی
- فشار مثبت
- اسپرینکلر تخصصی
- اتاق ایزوله حریق
مطالعه موردی
در یک مرکز درمانی خصوصی، مسیر عبور دود از اتاق تجهیزات پزشکی به درستی ایزوله نشده بود. در تست دود، کل سیستم مردود شد. بهره برداری ساختمان سه ماه عقب افتاد تا اصلاحات کامل انجام شود.
هتل ها و اقامتگاه ها بدون تاییدیه آتش نشانی در معرض بحران حقوقی قرار دارند
در هتل ها، افراد معمولاً شناخت کافی از مسیرهای خروج ندارند. همین موضوع باعث می شود الزامات ایمنی حریق بسیار سخت گیرانه باشد.
مهم ترین الزامات
- اعلام حریق هوشمند
- تابلو های خروج
- سیستم صوت اضطراری
- فشار مثبت
- کنترل دود
- اسپرینکلر
- آموزش پرسنل
مطالعه موردی
در یک هتل شهری متوسط، سیستم اعلام حریق به درستی زون بندی نشده بود. هنگام مانور ایمنی مشخص شد بخشی از مهمانان هشدار را دریافت نمی کنند. سازمان آتش نشانی اصلاح کامل سیستم را الزامی کرد.
ساختمان های صنعتی و کارخانه ها نیاز حیاتی به تاییدیه آتش نشانی دارند
در ساختمان های صنعتی، خطر انفجار، مواد اشتعال زا و تجهیزات سنگین، سطح ریسک را چند برابر می کند.
الزامات پروژه های صنعتی
- سیستم اطفای تخصصی
- فوم اطفا
- مخازن بزرگ ذخیره آب
- سنسور های گاز
- تهویه صنعتی
- دیوار های مقاوم حریق
- سیستم تخلیه اضطراری
مطالعه موردی
در یک کارخانه متوسط تولید مواد پلیمری، فاصله مخازن مواد قابل اشتعال از سالن تولید کمتر از حد مجاز بود. سازمان آتش نشانی دستور اصلاح کامل سایت پلان را صادر کرد و بهره برداری پروژه متوقف شد.
پارکینگ های طبقاتی و زیرزمین ها از مهم ترین بخش های نیازمند تاییدیه آتش نشانی هستند
بسیاری از آتش سوزی های شدید ساختمان ها از پارکینگ آغاز می شوند.
الزامات کلیدی
- جت فن
- تخلیه دود
- سنسور CO
- اسپرینکلر
- راه فرار مستقل
- سیستم اعلام حریق
مطالعه موردی
در یک ساختمان مسکونی بزرگ، سیستم تهویه پارکینگ ظرفیت کافی نداشت. تست دود مردود شد و سازمان آتش نشانی دستور اصلاح کامل سیستم تهویه را صادر کرد.
مدارس، دانشگاه ها و مراکز آموزشی نیز نیازمند تاییدیه آتش نشانی هستند
تجمع بالای دانش آموزان و دانشجویان، این ساختمان ها را به پروژه های حساس تبدیل می کند.
الزامات
- خروج اضطراری کافی
- سیستم هشدار صوتی
- علائم خروج
- تجهیزات اطفا
- آموزش تخلیه اضطراری
مطالعه موردی
در یک مجتمع آموزشی، تعداد خروجی ها متناسب با ظرفیت دانش آموزان نبود. سازمان آتش نشانی مجوز بهره برداری را تا اصلاح کامل متوقف کرد.
ساختمان های مختلط بیشترین پیچیدگی را در دریافت تاییدیه آتش نشانی دارند
پروژه هایی که همزمان کاربری:
- مسکونی
- تجاری
- اداری
- یا اقامتی دارند
بالاترین سطح پیچیدگی ایمنی حریق را تجربه می کنند. زیرا هر بخش ضوابط مخصوص خود را دارد.
مطالعه موردی
در یک پروژه ترکیبی بزرگ، مسیرهای تخلیه بخش تجاری و مسکونی با یکدیگر تداخل داشت. سازمان آتش نشانی طراحی کل هسته مرکزی ساختمان را اصلاح کرد و پروژه چندین ماه تأخیر خورد.
چه عواملی باعث می شود ساختمان الزام شدیدتری برای تاییدیه آتش نشانی داشته باشد؟
چند عامل اصلی سطح سخت گیری آتش نشانی را افزایش می دهد:
ارتفاع ساختمان
هرچه ارتفاع بیشتر شود، الزامات سنگین تر می شود.
تراکم جمعیت
ساختمان های پرتردد نیازمند سیستم های پیشرفته تر هستند.
نوع کاربری
کاربری درمانی و تجاری حساس تر از مسکونی است.
تعداد زیر زمین
زیرزمین ها ریسک حریق و دود را افزایش می دهند.
نوع مصالح
مصالح اشتعال پذیر الزام سیستم های قوی تر ایجاد می کنند.
تجهیزات مکانیکی
تأسیسات پیچیده نیازمند کنترل دقیق تر هستند.
رایج ترین دلایل رد شدن تاییدیه آتش نشانی
در پروژه های ساختمانی، چند اشتباه تکراری بیشترین سهم را در مردودی تاییدیه آتش نشانی دارند.
حذف سیستم ها برای کاهش هزینه
این اشتباه تقریباً همیشه به اصلاحات پرهزینه ختم می شود.
تغییر معماری بدون هماهنگی
تغییر نقشه معماری بسیاری از مسیرهای فرار را مختل می کند.
اجرای غیر اصولی تأسیسات
سیستم های ناقص در تست نهایی مردود می شوند.
استفاده از تجهیزات غیراستاندارد
تجهیزات بی کیفیت در تست عملکرد شکست می خورند.
عدم هماهنگی تیم معماری و MEP
بخش بزرگی از بحران های آتش نشانی از ناهماهنگی بین رشته ها آغاز می شود.
مطالعه موردی
در یک پروژه لوکس، تیم معماری بدون اطلاع مشاور آتش نشانی سقف کاذب راهروها را تغییر داد. سنسور های دود در موقعیت نامناسب قرار گرفتند و کل سیستم مجدداً اجرا شد.
تاییدیه آتش نشانی چگونه ارزش اقتصادی ساختمان را افزایش میدهد؟
سازندگان حرفه ای می دانند تاییدیه آتش نشانی فقط هزینه نیست؛ بلکه یک سرمایه گذاری مستقیم روی ارزش پروژه است.
ساختمان هایی که سیستم ایمنی استاندارد دارند:
- سریع تر فروش می روند
- اعتماد خریدار را جلب می کنند
- ریسک حقوقی پایین تری دارند
- بیمه بهتری دریافت می کنند
- برند سازنده را ارتقا می دهند.
مطالعه موردی
در دو برج مسکونی مشابه، پروژه ای که تاییدیه آتش نشانی را بدون نقص دریافت کرده بود، واحد های خود را سریع تر و با قیمت بالاتری فروخت. خریداران به ایمنی پروژه اعتماد بیشتری داشتند.
نقش طراحی اولیه در دریافت سریع تاییدیه آتش نشانی
بزرگ ترین اشتباه پروژه ها این است که الزامات آتش نشانی را به پایان پروژه موکول می کنند.
سازنده حرفه ای از فاز صفر طراحی:
- مشاور آتش نشانی
- تیم MEP
- معمار
- و سازه را هماهنگ می کند.
وقتی طراحی اصولی باشد:
- مسیر فرار درست شکل می گیرد.
- رایزرها صحیح جانمایی می شوند.
- موتورخانه استاندارد می شود.
- سیستم دود اصولی اجرا می شود.
- و تاییدیه سریع تر صادر می شود.
مطالعه موردی
در یک برج اداری بزرگ، مشاور آتش نشانی از مرحله طراحی مفهومی در پروژه حضور داشت. پروژه بدون تخریب و اصلاحات سنگین موفق به دریافت تاییدیه نهایی شد و زمان بهره برداری جلو افتاد.
چرا سازندگان بزرگ روی تاییدیه آتش نشانی حساس هستند؟
سازندگان حرفه ای می دانند حادثه حریق فقط یک بحران فنی نیست؛ بلکه:
- بحران برند
- بحران حقوقی
- بحران رسانه ای
- و بحران اقتصادی است.
یک حادثه آتش سوزی اعتبار چندین ساله یک برند ساختمانی را نابود می کند.
به همین دلیل، شرکت های بزرگ ساختمانی:
- سیستم های ایمنی را حذف نمی کنند.
- از تجهیزات معتبر استفاده می کنند.
- تست های واقعی انجام می دهند.
- و پیش از پایان پروژه چندین بار ممیزی داخلی برگزار می کنند.
تاییدیه آتش نشانی و مسئولیت حقوقی سازنده
در بسیاری از پرونده های حقوقی ساختمان، اولین سندی که بررسی می شود، تاییدیه آتش نشانی است.
اگر ساختمان فاقد تاییدیه باشد:
- مسئولیت سازنده سنگین تر می شود.
- بیمه خسارت را محدود می کند.
- و پرونده حقوقی پیچیده تر می شود.
در پروژه های بزرگ، نبود تاییدیه آتش نشانی مستقیماً اعتبار حرفه ای سازنده را زیر سؤال می برد.
مهم ترین توصیه های اجرایی برای دریافت سریع تاییدیه آتش نشانی
از ابتدای طراحی، مشاور آتش نشانی داشته باشید
این تصمیم، هزینه پروژه را کاهش می دهد.
معماری را بدون هماهنگی تغییر ندهید
بسیاری از مردودی ها از تغییرات ظاهراً کوچک آغاز می شوند.
تجهیزات استاندارد استفاده کنید
سیستم ارزان، پروژه را گران تر می کند.
تست های مرحله ای انجام دهید
پروژه را به تست نهایی موکول نکنید.
مستند سازی کامل داشته باشید
تمام نقشه ها، تست ها و تاییدیه ها را ثبت کنید.
هماهنگی بین رشته ها را جدی بگیرید
بخش بزرگی از بحران ها از ناهماهنگی MEP و معماری ایجاد می شود.
آینده صنعت ساختمان به سمت سخت گیری بیشتر در تاییدیه آتش نشانی حرکت می کند
صنعت ساختمان هر سال نسبت به ایمنی حریق سخت گیرانه تر می شود. دلیل این روند کاملاً روشن است:
- تراکم شهری افزایش پیدا کرده
- برج ها بلندتر شده اند.
- ساختمان ها پیچیده تر شده اند.
- و خسارت های ناشی از حریق گسترده تر شده است.
در پروژه های آینده، ساختمان هایی موفق خواهند بود که ایمنی را از ابتدا در DNA طراحی خود تعریف کنند.
تاییدیه آتش نشانی فقط یک مجوز نیست؛ تضمین اعتبار ساختمان است
اگر بخواهم نتیجه سال ها تجربه همکاری با سازندگان بزرگ را در یک جمله خلاصه کنم، این جمله را می گویم:
«تاییدیه آتش نشانی مهم ترین سند اعتماد پذیری یک ساختمان است.»
ساختمانی که الزامات ایمنی حریق را رعایت می کند:
- سریع تر به بهره برداری می رسد.
- ارزش اقتصادی بیشتری پیدا می کند.
- خریداران را مطمئن می کند.
- ریسک حقوقی را کاهش می دهد.
- و اعتبار سازنده را تثبیت می کند.
امروز دیگر بازار ساختمان فقط به نما، متراژ و لوکیشن نگاه نمی کند. پروژه ای برنده است که ایمنی واقعی داشته باشد.
و این ایمنی، دقیقاً از مسیر دریافت اصولی و حرفه ای «تاییدیه آتش نشانی» آغاز می شود.
بر اساس «مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران» با عنوان حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق و همچنین ضوابط سازمان های آتش نشانی کشور، هر ساختمانی که از نظر ارتفاع، کاربری، جمعیت، زیربنا، تعداد طبقات، تعداد زیرزمین یا میزان خطر حریق در گروه ساختمانهای مشمول ضوابط ایمنی قرار بگیرد، نیاز به اخذ تاییدیه آتش نشانی دارد. (دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان)
در ادامه به این می پردازیم که چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند؟
به صورت اجرایی و کاربردی، ساختمان های زیر معمولاً ملزم به دریافت تاییدیه آتش نشانی هستند:
ساختمان های مسکونی چند طبقه
طبق ضوابط مبحث سوم، ساختمان های مسکونی که دارای ارتفاع یا تعداد طبقات مشخص باشند، باید سیستم های ایمنی حریق داشته باشند. در بسیاری از شهرها از جمله تهران، ساختمان های:
- ۵ طبقه و بیشتر روی زمین
- یا دارای چند زیرزمین
- یا دارای پارکینگ های بزرگ
نیازمند بررسی و تایید آتش نشانی هستند. همچنین برای این ساختمان ها نصب سیستم کشف و اعلام حریق الزامی می شود.
الزامات رایج
- اعلام حریق
- کپسول اطفا
- جعبه آتش نشانی
- فشار مثبت راه پله
- تهویه پارکینگ
- درب ضد حریق
برج ها و ساختمان های بلند مرتبه
تمام ساختمان های بلند مرتبه جزو مهم ترین پروژه های نیازمند تاییدیه آتش نشانی محسوب می شوند.
طبق مبحث سوم، هرچه ارتفاع ساختمان بیشتر شود، الزامات ایمنی نیز گسترده تر می شود؛ زیرا:
- تخلیه افراد دشوار تر است.
- کنترل دود پیچیده تر می شود.
- و عملیات امداد زمان بیشتری نیاز دارد.
الزامات ویژه برج ها
- اسپرینکلر کامل
- آسانسور آتش نشان
- سیستم کنترل دود
- برق اضطراری
- زون بندی حریق
- فشار مثبت
مجتمع های تجاری و مراکز خرید
بر اساس ضوابط سازمان آتش نشانی و مبحث سوم، مجتمع های تجاری از پرریسک ترین ساختمان ها در زمان حریق هستند؛ زیرا:
- تراکم جمعیت بالاست.
- کالاهای قابل اشتعال وجود دارد.
- و مسیر های تخلیه پیچیده تر هستند.
این ساختمان ها حتماً نیازمند تاییدیه آتش نشانی هستند:
- پاساژ ها
- مراکز خرید
- بازارهای سر پوشیده
- مجتمع های چند منظوره تجاری
الزامات رایج
- سیستم اسپرینکلر
- اعلام حریق هوشمند
- سیستم هشدار صوتی
- تخلیه دود
- تابلو خروج اضطراری
ساختمان های اداری
ساختمان های اداری به دلیل:
- تراکم کارکنان
- تجهیزات برقی
- و حضور طولانی افراد
نیازمند رعایت ضوابط ایمنی حریق هستند.
به خصوص ساختمان های اداری:
- مرتفع
- پرتردد
- یا دارای زیرزمین
معمولاً بدون تاییدیه آتش نشانی پایان کار دریافت نمی کنند.
بیمارستان ها و مراکز درمانی و مطب ها
مراکز درمانی سخت گیرانه ترین ضوابط ایمنی حریق را دارند.
طبق ضوابط مبحث سوم، ساختمان های درمانی باید دارای:
- سیستم اعلام حریق پیشرفته
- برق اضطراری
- تخلیه دود
- و سیستم های ایمنی ویژه باشند.
شامل:
- بیمارستان
- درمانگاه
- کلینیک
- مرکز جراحی
- مراکز نگهداری سالمندان
هتل ها و اقامتگاه ها
هتل ها نیز به دلیل حضور افراد نا آشنا با ساختمان، در گروه پروژه های حساس قرار می گیرند.
الزامات متداول
- اعلام حریق
- هشدار صوتی
- راه خروج استاندارد
- کنترل دود
- اسپرینکلر
ساختمان های آموزشی
طبق مبحث سوم، ساختمان های آموزشی و فرهنگی نیازمند سیستم های اعلام حریق هستند.
شامل:
- مدارس
- دانشگاه ها
- آموزشگاه ها
- سالن های همایش
زیرا در این ساختمان ها:
- تراکم انسانی بالا است.
- و تخلیه اضطراری اهمیت زیادی دارد.
ساختمان های صنعتی و کارخانه ها
پروژه های صنعتی به دلیل:
- مواد اشتعال زا
- تجهیزات سنگین
- و خطر انفجار
نیازمند ضوابط تخصصی آتش نشانی هستند.
شامل:
- کارخانه ها
- انبار های صنعتی
- سوله های تولیدی
- مراکز نگهداری مواد شیمیایی
پارکینگ های طبقاتی و زیرزمین های بزرگ
پارکینگ های وسیع و چند طبقه جزو فضاهای پرخطر از نظر دود و حریق هستند.
معمولاً نیازمند:
- جت فن
- تخلیه دود
- سنسور CO
- اعلام حریق
- اسپرینکلر
هستند.
ساختمان های مختلط
پروژه هایی که همزمان:
- مسکونی
- تجاری
- اداری
- یا اقامتی
هستند، تقریباً همیشه نیازمند تاییدیه آتش نشانی هستند.
زیرا هر بخش ضوابط متفاوتی دارد و طراحی ایمنی پیچیده تر می شود.
تا اینجا دریافتیم چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند. در ادامه با ما همراه باشید تا مواردی همچون عواملی که در نیاز به تاییدیه آتش نشانی موثر هستند را باهم بررسی کنیم.
چه عواملی باعث می شود ساختمان نیاز قطعی به تاییدیه آتش نشانی داشته باشد؟
طبق مبحث سوم و دستور العمل های آتش نشانی، این عوامل اهمیت زیادی دارند:
ارتفاع ساختمان
هرچه ارتفاع بیشتر باشد، ضوابط سخت گیرانه تر می شود.
نوع کاربری
درمانی، تجاری و تجمعی حساس تر هستند.
تعداد زیرزمین
افزایش زیرزمین یعنی افزایش خطر دود و تخلیه دشوارتر.
تراکم جمعیت
ساختمان های پر تردد الزام های بیشتری دارند.
مساحت و زیربنا
پروژه های بزرگ تر معمولاً نیازمند سیستم های کامل تر هستند.
خطر پذیری مواد
در پروژه های صنعتی و انبارها اهمیت بیشتری دارد.
ساختمان هایی که معمولاً تاییدیه آتش نشانی ساده تری دارند
برخی ساختمان های کوچک و کم ریسک ممکن است الزامات ساده تری داشته باشند؛ مانند:
- خانه های یک یا دو واحدی کوچک
- ساختمان های کم ارتفاع محدود
- یا پروژه های با جمعیت کم
البته حتی این ساختمان ها نیز باید الزامات پایه ایمنی و فرار را رعایت کنند.
جمع بندی
بر اساس مبحث سوم مقررات ملی ساختمان و آیین نامه های سازمان آتش نشانی ایران، هر ساختمانی که:
- ارتفاع قابل توجه
- جمعیت زیاد
- کاربری حساس
- زیرزمین های متعدد
- یا خطر حریق بالاتر
داشته باشد، نیازمند دریافت تاییدیه آتش نشانی است.
در عمل در پاسخ به سوال چه ساختمان هایی نیاز به تاییدیه آتش نشانی دارند، مهم ترین ساختمان های مشمول تاییدیه آتش نشانی شامل:
- برج های مسکونی
- مجتمع های تجاری
- ساختمان های اداری
- مراکز درمانی
- هتل ها
- مدارس
- پروژه های صنعتی
- و ساختمان های مختلط
هستند.
امروز در صنعت ساختمان، تاییدیه آتش نشانی فقط یک مجوز اداری نیست؛ بلکه سند رسمی ایمنی، قابلیت بهره برداری و اعتبار حرفه ای پروژه محسوب می شود.
