نحوه اجرای وال پست در اسکلت بتنی، راهنمای جامع طراحی، دیتیل و اجرای صحیح مطابق ضوابط لرزه ای

اگر در یک پروژه بتنی، دیوار را صرفاً پرکننده فضای بین ستون ها ببینید، بخش مهمی از مسئله ایمنی ساختمان را نادیده گرفته اید. تجربه زلزله های مخرب نشان داده است که یک ساختمان حتی زمانی که اسکلت اصلی آن فرو نمی ریزد، از خرابی دیوار های پیرامونی، تیغه ها، نما ها و سایر اجزای غیر سازه ای خسارت سنگینی می بیند.

سقوط دیوار، مسدود شدن مسیر خروج، تخریب نما، آسیب به تجهیزات و از دست رفتن قابلیت بهره برداری ساختمان، همگی از پیامدهایی هستند که مدیر پروژه باید پیش از شروع دیوار چینی برای آنها تصمیم مهندسی گرفته باشد. به همین دلیل، اجرای وال پست در اسکلت بتنی را نباید یک عملیات فرعی در مرحله سفت کاری بدانید. وال پست و مجموعه مهار دیوار بخشی از راهبرد لرزه ای ساختمان است.

در اجرای وال پست در اسکلت بتنی هدف آن این نیست که دیوار را تا جای ممکن به ستون و تیر محکم کنید، هدف درست این است که دیوار در برابر نیروی خارج از صفحه پایدار بماند و هم زمان در برابر تغییر مکان نسبی قاب آزادی لازم را داشته باشد. همین تفاوت ظاهراً ساده، مرز میان یک اجرای حرفه ای و یک اجرای پرریسک را تعیین می کند. دیدگاه آیین نامه های جدید نیز دقیقاً به همین سمت حرکت کرده است.

FEMA(سازمان مدیریت بحران فدرال) در راهنمای کاهش خسارت اجزای غیرسازه ای تأکید می کند که دیوارهای بنایی سخت، اگر از سیستم سازه ای جدا نشوند، در جریان تغییرمکان طبقات وارد رفتار ساختمان می شوند بنابراین باید یا از قاب جدا شوند یا صراحتاً در سیستم مقاوم جانبی مدل شوند. ASCE 7 نیز اجزای معماری و اتصالات آنها را بخشی از طراحی لرزه ای می بیند و مقاومت در برابر نیرو و سازگاری تغییرمکان را هم زمان مطالبه می کند.

در ایران نیز موضوع مهار اجزای غیرسازه ای طی سال های اخیر با جدیت بیشتری وارد ضوابط طراحی و اجرا شده است و در مورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی نیز اجرا میشود

ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ در اسفند ۱۴۰۴ ابلاغ شد و انتشار آن نشان می دهد که مسئله عملکرد دیوار ها و اجزای غیرسازه ای دیگر یک جزئیات سلیقه ای کارگاهی نیست. شرکت فریدان از نظر فنی بین وادار قائم، تیرک افقی، اتصالات کشویی، قطعات مهار خارج از صفحه، اجزای تسلیح دیوار و درز های جداسازی تفاوت قائل می شود. وقتی این اجزا به صورت یک سیستم هماهنگ طراحی و اجرا شوند، دیوار عملکرد مورد انتظار را به دست می آورد.

نحوه اجرای وال پست در اسکلت بتنی چگونه است؟ شرکت فریدان (تاسیس 1369) برترین و بزرگترین طراح و مجری سازه بتنی در ایران خدمت رسان شماست. همین حالا با ما تماس بگیرید 09909709030

اجرای وال پست در اسکلت بتنی دقیقاً چه هدفی دارد؟

اولین اشتباهی که باید کنار بگذارید این تصور است که وال پست فقط یک پروفیل فولادی کنار دیوار است. اجرای وال پست در اسکلت بتنی سه هدف اصلی را دنبال می کند:

1. پایداری دیوار در برابر نیروی عمود بر صفحه
2. جلوگیری از مشارکت ناخواسته دیوار غیرسازه ای در سختی جانبی قاب
3. فراهم کردن امکان تغییرمکان نسبی میان دیوار و اسکلت.

هنگامی که زلزله ساختمان را به حرکت درمی آورد، ستون های دو طرف یک دهانه و تیر های بالا و پایین دیوار تغییر مکان می کنند. اگر دیوار کاملاً میان آنها گیر افتاده باشد، قاب به دیوار فشار وارد می کند. در این وضعیت، دیوار دیگر یک تیغه غیرسازه ای آزاد نیست، بلکه به میانقابی ناخواسته تبدیل می شود. این رفتار چند اثر جدی ایجاد می کند. ابتدا ترک های مورب در دیوار ظاهر می شوند. سپس گوشه های دیوار خرد می شوند. در تغییرمکان های بیشتر، بخشی از دیوار از صفحه خارج می شود و سقوط می کند.

در بعضی قاب ها نیز حضور نامتقارن میانقاب سختی طبقات را تغییر می دهد و توزیع نیرو را از فرض اولیه طراح دور می کند. بنابراین، شما نباید از سرپرست کارگاه بپرسید: دیوار را چقدر محکم به ستون بسته ای؟ سؤال درست این است: آیا اتصال، دیوار را در خارج صفحه مهار می کند و در داخل صفحه اجازه حرکت طراحی شده را می دهد؟این همان فلسفه ای است که FEMA برای تیغه های بنایی سنگین مطرح می کند: تیغه باید در برابر نیروی خارج از صفحه مهار شود، اما جزئیات آن نباید مانع تغییرشکل ساختمان شود.

 مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان اداری بتنی چند طبقه،که به منظور اجرای وال پست در اسکلت بتنی دیوار های پیرامونی در بخش هایی به تیر و ستون کاملاً متصل شده بودند و رگ آخر نیز با ملات سخت زیر تیر پر شده بود. پس از ایجاد تغییرشکل در قاب، ترک های مورب از گوشه بازشو ها و محل تماس دیوار با ستون توسعه پیدا کردند. بخش هایی که در آنها جداسازی کناری و فوقانی و مهار خارج از صفحه به صورت مستقل اجرا شده بود، ترک بسیار محدودتری نشان دادند. نتیجه اجرایی روشن بود: افزودن فولاد بیشتر مشکل اتصال صلب را حل نکرد؛ جزئیات تغییرشکل پذیر صحیح، عملکرد دیوار را اصلاح کرد.

مبنای مقرراتی اجرای وال پست در اسکلت بتنی در ایران چیست؟

 مدیر پروژه نباید اجرای وال پست در اسکلت بتنی  را بر اساس یک تصویر منتشرشده در شبکه های اجتماعی یا دیتیلی که از پروژه ده سال قبل باقی مانده کنترل کند. ضوابط این حوزه در سال های اخیر تغییر جدی کرده است. مرجع اصلی لرزه ای کشور، استاندارد ۲۸۰۰ است. ویرایش پنجم این استاندارد در ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ ابلاغ شده است. علاوه بر آن، پیوست های مرتبط با اجزای غیرسازه ای، راهنماهای طراحی دیوار های غیرسازه ای و اسنادی مانند راهنمای طراحی سازه ای و جزئیات اجرایی دیوار های غیرسازه ای در تدوین دیتیل پروژه اهمیت دارند.

در متن قابل جست و جوی پیش نویس نهایی پیوست های ویرایش پنجم، رویکرد اصلی بسیار روشن تعریف شده است در این تعریف بیان میکند که : دیوار غیرسازه ای باید در برابر بار های لرزه ای، باد، ضربه و بارهای ثقلی مقاومت کند و در عین حال با تغییر مکان نسبی طبقات و تغییرات حرارتی سازگار باشد.

در همان متن، دیوار غیر پیوسته به عنوان دیواری معرفی شده که با درز از سیستم باربر جانبی جدا می شود و اتصالات آن باید امکان جابه جایی داخل صفحه را فراهم کنند و در برابر نیرو های خارج از صفحه کنترل شوند. این نکته برای اجرای وال پست در اسکلت بتنی حیاتی است، زیرا ستون و تیر بتنی سطوحی بسیار سخت ایجاد می کنند. اگر دیوار را مستقیماً به آنها قفل کنید، تغییرشکل قاب مستقیماً به مصالح بنایی منتقل می شود.

 نکته مدیریتی

 از نظر مهندسین متخصص شرکت فریدان برای اجرای وال پست در اسکلت بتنی قبل از شروع دیوار چینی باید دیتیل مهار دیوار در نقشه های اجرایی پروژه وجود داشته باشد. تعیین نوع وادار، محل آن، نوع اتصال به بتن، فاصله جداسازی، روش تسلیح بستر، دیتیل بالای دیوار و جزئیات بازشو را به استادکار دیوارچین واگذار نکنید در این صورت عملکرد بهتری اجرای وال پست در اسکلت بتنی خواهید داشت.

 مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان مسکونی با چند طبقه زیرزمین و بیش از ده طبقه روی زمین، تیم اجرا پس از تکمیل بخشی از دیوار ها متوجه شد دیتیل معماری، سازه و وال پست با یکدیگر هماهنگ نیستند. تأسیسات از مسیر چند وادار عبور می کرد و بعضی بازشوهای تأسیساتی محل قرارگیری اجزای مهار را قطع کرده بودند. پروژه مجبور شد تعدادی از دیوار ها را باز کند و دوباره اجرا کند. مشکل کمبود مصالح نبود ،مشکل این بود که تصمیم درباره مهار دیوار بعد از دیوار چینی گرفته شده بود.

تفاوت وال پست سنتی با اجرای وال پست در اسکلت بتنی به روش جدید

 اجرای وال پست در اسکلت بتنی به صورت سنتی در بسیاری از پروژه های قدیمی به این صورت اجرا می شد که یک یا چند نبشی، قوطی یا ناودانی به کف و سقف متصل می شدند و دیوار بین آنها قرار می گرفت. در بعضی پروژه ها نیز نبشی سرتا سری کنار ستون نصب می شد و رگ آخر با فشار زیر تیر بسته می شد. مشکل اصلی این روش، صلب کردن بیش از حد سیستم است.

رویکرد جدید می گوید: دیوار باید در خارج صفحه مهار شود، اما در داخل صفحه نباید مانع تغییرمکان قاب شود. بنابراین اتصال کشویی، تلسکوپی، درز تراکم پذیر و اتصالاتی که امکان لغزش کنترل شده را فراهم می کنند اهمیت پیدا می کنند. این تغییر یک اصلاح کوچک در دیتیل نیست، تغییر فلسفه طراحی است. در ادبیات بین المللی نیز همین منطق دیده می شود. FEMA برای تیغه های بنایی تمام ارتفاع، اجرای جزئیات لغزشی در قسمت فوقانی را به عنوان یکی از موضوعات اصلی کنترل لرزه ای مطرح می کند.

مطالعه موردی اجرایی

در یک مجتمع تجاری بتنی، وال پست ها با قوطی های سنگین اجرا شده بودند و بالای آنها به تیر بتنی اتصال کاملاً صلب داشت. ظاهر اجرا بسیار محکم بود. با ایجاد خیز تیر های بلند و تغییر شکل های بهره برداری، ترک در محل تماس دیوار و سقف به طور گسترده ظاهر شد. در بخش دیگری از همان مجموعه، اتصال فوقانی با قابلیت لغزش توسط مهندسین شرکت فریدان اجرا شد و درز مناسب با مصالح تراکم پذیر پر شد. ترک های ناشی از تماس مستقیم دیوار و تیر به شکل محسوسی کنترل شدند. پیام این تجربه این است که اجرای سنگین تر الزاماً اجرای بهتر نیست.

مراحل اجرای وال پست در اسکلت بتنی از نقشه تا تحویل

اجرای وال پست در اسکلت بتنی به صورت حرفه ای اگر بخواهد اجرا شود باید پیش از ورود مصالح دیوار شروع شود. ترتیب صحیح کار اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از اشتباهات اجرای وال پست در اسکلت بتنی بعد از دیوار چینی دیگر با یک اصلاح ساده برطرف نمی شوند. ابتدا نقشه های معماری و سازه را روی یکدیگر تطبیق دهید. محل ستون ها، دیوارهای برشی، تیرهای پیرامونی، بازشو ها، پنجره ها، رایزر ها، در های بزرگ، جان پناه ها و دیوار های بلند را مشخص کنید.

در مرحله بعد طول آزاد و ارتفاع آزاد هر قطعه دیوار را کنترل کنید. هرجا طول یا ارتفاع از حدود تعیین شده در ضابطه و طراحی عبور می کند، وادار یا تیرک لازم را در نقشه مشخص کنید.سپس نوع اتصال به بتن را طراحی کنید. بعد از آن، اجزای فولادی یا سیستم جایگزین مهار را آماده کنید. هم زمان باید نوع بلوک و روش تسلیح دیوار نیز مشخص باشد

زیرا جزئیات یک دیوار بلوک سیمانی با ملات معمولی الزاماً با دیوار AAC دارای چسب بستر نازک یکسان نیست. پس از نصب قطعات اتصال و وادارها، دیوارچینی آغاز می شود. تسلیح افقی دیوار هم زمان با بالا آمدن رج ها اجرا می شود. در بالا و کناره های دیوار نیز فاصله های جداسازی حفظ می شوند. در پایان، سرپرست پروژه باید سیستم را به صورت یکپارچه کنترل کند، نه اینکه فقط وجود چند قطعه ناودانی را تأیید کند.

چک لیست اصلی کنترل اجرای وال پست در اسکلت بتنی

• دیتیل مصوب مهار دیوار با نقشه سازه و معماری تطبیق داده شده است.
• طول و ارتفاع آزاد تمام دیوار ها کنترل شده است.
• محل وادار قائم و تیرک افقی پیش از دیوار چینی مشخص شده است.
• اتصال به ستون و سقف امکان تغییر مکان داخل صفحه را مسدود نمی کند.
• درز جداسازی با ملات سخت پر نشده است.
• اجزای تسلیح بستر مطابق نوع بلوک اجرا شده اند.
• بازشو های بزرگ دارای جزئیات مهار مستقل هستند.
• قطعات فولادی در معرض خوردگی محافظت شده اند.
• سوراخ کاری و اتصال به عضو بتنی به میلگرد های سازه ای آسیب نزده است.
• جزئیات نازک کاری روی درز ها امکان کنترل ترک را فراهم می کند.

نحوه اجرای وال پست در اسکلت بتنی چگونه است؟ شرکت فریدان (تاسیس 1369) برترین و بزرگترین طراح و مجری سازه بتنی در ایران خدمت رسان شماست. همین حالا با ما تماس بگیرید 09909709030

اجرای وال پست در اسکلت بتنی برای دیوار های طولانی

یکی از مهم ترین پارامتر های طراحی دیوار، طول آزاد آن است. در متن پیش نویس نهایی پیوست های ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ درمورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی که پیش از انتشار نسخه نهایی برای نظرخواهی عمومی منتشر شد، طول آزاد دیوار در پلان حداکثر ۴ متر در نظر گرفته شده و برای طول های بیشتر، استفاده از عضو قائم فولادی یا بتنی به عنوان وادار پیش بینی شده است.

همان متن ارتفاع آزاد را نیز به ۳٫۵ متر محدود می کند. از دید اجرایی، مفهوم این ضابطه آن است که نباید یک دیوار بلوکی بسیار بلند و طولانی را بدون تکیه گاه مناسب رها کنید و انتظار داشته باشید چند اتصال در ابتدا و انتهای دیوار کل سطح را در برابر نیروی خارج از صفحه نگه دارد. وادار میانی طول آزاد دیوار را کاهش می دهد و مسیر انتقال نیرو را کنترل می کند. اما این عضو نباید به یک ستون سازه ای کوچک تبدیل شود که دیوار و تیر ها را به یکدیگر قفل می کند.

مطالعه موردی اجرایی

در یک سوله خدماتی با اسکلت بتنی در بخش اداری، یک دیوار جداکننده نزدیک به هشت متر بدون وادار میانی اجرا شده بود. دیوار در مراحل نازک کاری ترک های قائم و افقی متعددی نشان داد و در قسمت میانی نسبت به ضربه و ارتعاش انعطاف محسوسی داشت.پس از بازطراحی توسط بهترین پیمانکار های متخصص شرکت فریدان مهار، طول آزاد دیوار با وادارهای مناسب تقسیم شد و تسلیح افقی نیز به سیستم مهار متصل شد. دیوار بازسازی شده رفتار بسیار یکپارچه تری پیدا کرد. این پروژه یک درس مهم داشت: طول زیاد دیوار را با ضخیم تر کردن اندود حل نکنیدبلکه مسیر باربری دیوار را اصلاح کنید.

نحوه اجرای وادار قائم در اسکلت بتنی

وادار قائم زمانی وارد سیستم می شود که طراحی دیوار به یک تکیه گاه قائم برای کنترل خمش خارج از صفحه نیاز دارد. این وادار می تواند فولادی یا در شرایط طراحی شده بتنی باشد. در پروژه های متعارف، مقاطع فولادی ساخته شده، ناودانی ها یا مقاطع مشابه رایج اند. نکته کلیدی در اجرای وال پست در اسکلت بتنی اتصال بالا و پایین وادار است.

اتصال پایین باید بار های مورد نیاز را به عضو سازه ای منتقل کند، اما اتصال بالا نباید وادار را در شرایطی قرار دهد که تغییرشکل تیر یا سقف نیروی محوری ناخواسته وارد آن کند. در متن پیش نویس پیوست ویرایش پنجم درمورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی، برای اتصال وادار به سقف، جزئیات کشویی یا تلسکوپی مطرح شده است.

هدف این جزئیات جلوگیری از وارد شدن آثار تغییرشکل تیر و حرکت نسبی قاب به وادار است. این همان جایی است که بسیاری از اجرا های کارگاهی شکست می خورند. جوش دادن سر وادار به یک پلیت زیر تیر، بدون توجه به جهت آزادی حرکت، ممکن است از نظر ظاهری بسیار تمیز باشد اما فلسفه جداسازی را از بین می برد.

 مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان آموزشی بتنی، پیمانکار وادار های قائم را در هر دو انتها به پلیت های متصل به سازه جوش کامل داده بود. بازدید کنترل کیفیت نشان داد وادار هیچ آزادی حرکتی در راستای مورد نیاز ندارد. تمام اتصالات فوقانی پیش از اجرای نازک کاری اصلاح شدند و اتصال لغزشی جایگزین شد. اصلاح قبل از نازک کاری هزینه محدودی داشت، اگر همان ایراد بعد از بهره برداری مشخص می شد، علاوه بر هزینه تخریب اندود، مسئولیت ایمنی دیوار نیز به پروژه تحمیل می شد.

اجرای وال پست در اسکلت بتنی برای دیوارهای بلند و تیرک افقی

ارتفاع دیوار درست به اندازه طول آن اهمیت دارد. در متن پیوست قابل جست وجوی ویرایش پنجم در مورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی، برای دیوارهای بلوکی با ارتفاع آزاد بیش از ۳٫۵ متر استفاده از عضو افقی فولادی یا بتنی، یعنی تیرک، برای کاهش ارتفاع آزاد مطرح شده است. اما تیرک را نباید با یک تیر سازه ای جدید اشتباه بگیرید. وظیفه اصلی آن تقسیم ارتفاع آزاد دیوار و بهبود عملکرد خارج از صفحه است. در جزئیات مطرح شده، تیرک باید به نحوی روی دیوار قرار بگیرد که بار ثقلی دیوار بالایی به شکل نامناسب و خمشی به تیرک منتقل نشود. اتصال انتهایی آن نیز باید با نیاز جابه جایی دیوار هماهنگ باشد.

مطالعه موردی اجرایی

در لابی یک ساختمان تجاری، ارتفاع آزاد برخی دیوار های داخلی بیش از چهار متر بود. در اجرای اولیه، پیمانکار قصد داشت دیوار را بدون تیرک تا زیر سقف ادامه دهد و تنها ضخامت بلوک را افزایش دهد. بازنگری مهندسان شرکت فریدان نشان داد افزایش ضخامت به تنهایی مسئله ارتفاع آزاد را حل نمی کند. تیرک و وادار های مربوط به آن در طراحی اضافه شدند و سطح دیوار به پنل هایی با ارتفاع آزاد کنترل شده تقسیم شد. نتیجه فقط افزایش ایمنی نبود، ترک های ناشی از تغییرشکل و لرزش دیوار نیز کاهش یافتند.

جداسازی دیوار از ستون، مهم ترین بخش اجرای وال پست در اسکلت بتنی

اگر یک نکته از این مقاله را برای کارگاه خود حفظ کنید، همین نکته باشد: دیوار غیرسازه ای جداشده نباید مستقیماً به ستون بتنی قفل شود. قاب بتنی هنگام زلزله تغییرشکل می دهد. اگر دیوار به ستون چسبیده باشد، ستون در حین حرکت به لبه دیوار فشار می آورد. در متن پیش نویس نهایی پیوست های ویرایش پنجم، برای دیوار های غیرپیوسته، فاصله جداسازی از ستون تعریف شده است.

متن قابل جست وجو حداقل فاصله ۱۳ میلی متر و حداکثر فاصله برابر کمترین مقدار میان یک درصد ارتفاع آزاد دیوار و ۳۰ میلی متر را ذکر می کند. برای کاربرد پروژه باید عدد نهایی را مستقیماً با نسخه رسمی استاندارد و نقشه مصوب همان پروژه تطبیق دهید. فاصله را با ماده ای تراکم پذیر پر می کنند، نه ملات ماسه سیمان. پشم سنگ مناسب، مواد تراکم پذیر طراحی شده و راهکارهای مشابه اجازه می دهند قاب حرکت کند بدون اینکه دیوار بلافاصله تحت فشار قرار گیرد.

مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان مسکونی هشت طبقه، تیم دیوار چینی تمام فاصله بین بلوک و ستون را برای محکم کاری با ملات پر کرده بود. در بازدید فنی توسط مهندسین شرکت فریدان، این بخش پیش از تکمیل اندود تخلیه شد و ماده تراکم پذیر جایگزین شد. هزینه اصلاح در آن مرحله محدود بود. اگر پروژه همان طور تحویل می شد، نخستین تغییرشکل قابل توجه قاب مستقیماً به لبه های دیوار منتقل می شد.

فاصله بالای دیوار تا تیر و سقف در اجرای وال پست در اسکلت بتنی

خطای رایج بعدی، بستن رگ آخر دیوار با آجر، بلوک شکسته و ملات تحت فشار به زیر تیر است. این روش در بسیاری از کارگاه های قدیمی نشانه دیوارچینی محکم تلقی می شد، اما در دیوار جداشده، نتیجه معکوس دارد. تیر بتنی حتی تحت بار های ثقلی نیز خیز می کند. بخشی از خیز بلافاصله و بخشی در طول زمان بر اثر خزش و جمع شدگی بتن ظاهر می شود. اگر دیوار به زیر تیر چسبیده باشد، تیر بار خود را روی دیوار می اندازد. متن پیش نویس پیوست ویرایش پنجم، حداقل فاصله جداسازی فوقانی را برابر بزرگ ترِ ۲۵ میلی متر یا حداکثر خیز درازمدت تیر در نظر می گیرد.

مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان اداری با دهانه های نسبتاً بلند، رگ آخر چند دیوار داخلی زیر تیر با ملات سخت بسته شده بود. پس از مدتی ترک افقی ممتد در نزدیکی سقف ظاهر شد. در قسمت هایی که درز فوقانی باقی مانده و با مصالح تراکم پذیر پر شده بود، چنین الگوی ترک گسترده ای ایجاد نشد. مدیر پروژه از این تجربه یک استاندارد اجرایی جدید استخراج کرد: هیچ دیوار داخلی قبل از تأیید فاصله فوقانی توسط سرپرست فنی بسته نمی شود.

اتصال کشویی، قلب عملکرد صحیح وال پست در اجرای وال پست در اسکلت بتنی

در بسیاری از پروژه های اجرای وال پست در اسکلت بتنی  همه اجزا وجود دارند، اما سیستم هنوز اشتباه است. ناودانی نصب شده است، وادار وجود دارد، میلگرد بستر دیده می شود و قطعات فولادی نیز کاملاً جوش شده اند، با این حال، چون اتصال اجازه لغزش نمی دهد، کل فلسفه سیستم از بین رفته است. اتصال کشویی باید دو خواسته متضاد را هم زمان برآورده کند:

1. دیوار نباید خارج از صفحه سقوط کند
2. ولی قاب باید بتواند نسبت به دیوار در راستای طراحی شده حرکت کند.

به همین دلیل ناودانی های منقطع، نبشی های دوطرفه یا سایر قطعات مهار باید با ابعاد و فاصله ای طراحی شوند که بلوک را خارج از صفحه نگه دارند و در عین حال آن را در راستای داخل صفحه قفل نکنند. در متن پیوست ویرایش پنجم نیز برای اتصال لبه قائم دیوار به ستون یا سایر اعضای قائم، اتصال باید به گونه ای باشد که مانعی برای جابه جایی نسبی ایجاد نکند.

مطالعه موردی اجرایی

در یک برج مسکونی، ناودانی های کناری درست نصب شده بودند اما کارگران برای حذف صدای لق زدن اولیه بلوک، فاصله بین بلوک و ناودانی را با ملات پر کردند. بازدید کنترل کیفیت نشان داد سیستم کشویی عملاً به اتصال صلب تبدیل شده است. ملات ها برداشته شدند و دیتیل مطابق طراحی توسط مهندسان شرکت فریدان  اصلاح شد. این مثال نشان می دهد نظارت بر وال پست فقط کنترل آهن آلات نیست، فتار اتصال پس از دیوارچینی باید کنترل شود.

نحوه اجرای وال پست در اسکلت بتنی چگونه است؟ شرکت فریدان (تاسیس 1369) برترین و بزرگترین طراح و مجری سازه بتنی در ایران خدمت رسان شماست. همین حالا با ما تماس بگیرید 09909709030

نحوه اتصال اجزای وال پست به بتن بدون آسیب به سازه

اجرای اتصال روی عضو بتنی نیازمند دقت بالاست. شما نباید برای نصب یک دیوار غیرسازه ای، میلگرد اصلی تیر یا ستون را قطع یا تضعیف کنید. سوراخ کاری کنترل نشده، کاشت در محل نامناسب، برخورد با میلگرد طولی یا ایجاد ترک و لب پریدگی در پوشش بتن، راه حل مهار دیوار نیست. در متن پیش نویس ویرایش پنجم برای جلوگیری از آسیب به سازه بتنی هنگام اجرای اتصالات مهار دیوار، استفاده از اتصالات مکانیکی مناسب یا پیش بینی صفحات مدفون در زمان اجرای اسکلت مطرح شده است.

بهترین راهبرد برای پروژه های بزرگ اجرای وال پست در اسکلت بتنی این است که بخش قابل پیش بینی اتصالات از مرحله اجرای اسکلت در مدل و نقشه ها دیده شود. وقتی همه تصمیم ها به مرحله سفت کاری موکول می شوند، تیم اجرا مجبور می شود ده ها یا صدها اتصال را روی بتن سخت شده ایجاد کند.

مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان مرتفع بتنی با دیوار برشی، پیمانکار سفت کاری قصد داشت قطعات مهار را در مجاورت لبه دیوار برشی با سوراخ کاری گسترده نصب کند. بررسی با اسکن آرماتور بندی نشان داد تراکم میلگرد در برخی نقاط بسیار بالاست. محل اتصال بازطراحی شد و تعداد سوراخ های پرریسک کاهش یافت. این تصمیم از آسیب احتمالی به پوشش بتن و میلگرد های اصلی جلوگیری کرد.

میلگرد بستر و نقش آن در اجرای وال پست در اسکلت بتنی

یکی از سوءبرداشت های رایج در اجرای وال پست در اسکلت بتنی این است که وال پست و میلگرد بستر جایگزین یکدیگرند. این برداشت صحیح نیست. وادار طول یا ارتفاع آزاد مؤثر دیوار را کنترل می کند و تکیه گاه خارج از صفحه ایجاد می کند. تسلیح افقی دیوار نیز مقاومت و یکپارچگی مصالح بنایی را افزایش می دهد و نیرو را به اجزای مهار منتقل می کند.

در متن پیش نویس ویرایش پنجم برای دیوارهای بلوکی با ملات سیمانی، استفاده از میلگرد بستر خرپایی یا نردبانی مطرح شده و برای دیوارهایی که با چسب یا ملات بستر نازک کمتر از ۳ میلی متر اجرا می شوند، استفاده از بست های فولادی نازک پیش بینی شده است. همچنین حداکثر فاصله قائم اجزای تسلیح کننده باید بر مبنای طراحی کنترل شود و متن یادشده سقف یک متر را مطرح می کند. بنابراین نوع بلوک باید قبل از تهیه مصالح مهار مشخص باشد.

مطالعه موردی اجرایی

در یک پروژه مسکونی، بخشی از دیوار ها با بلوک سیمانی و بخش دیگری با AAC اجرا می شد. پیمانکار در ابتدا قصد داشت برای هر دو سیستم از یک نوع جزئیات استفاده کند. طراحی توسط شرکت فریدان اصلاح شد. برای دیوار های ملات خور جزئیات میلگرد بستر و برای دیوار های دارای بستر نازک سیستم تسلیح متناسب با ضخامت اتصال در نظر گرفته شد. این تغییر کوچک از اجرای قطعاتی که عملاً در بستر نازک جا نمی گرفتند جلوگیری کرد.

اجرای وال پست در اسکلت بتنی در اطراف در و پنجره

بازشو یکی از آسیب پذیر ترین نقاط دیوار است. پنجره و در، مسیر انتقال تنش را قطع می کنند و گوشه های آنها محل تمرکز تنش می شود. به همین دلیل ترک های مورب معمولاً از گوشه بازشو آغاز می شوند. در بازشو های بزرگ، باید کناره ها و قسمت فوقانی به طور مستقل بررسی شوند. منابع اجرایی مبتنی بر پیوست ششم برای بازشو های بزرگ تر از ۲٫۵ متر استفاده از وادار و نعل درگاه را مطرح می کنند،.

در بازشو های کوچک تر نیز فقط زمانی می توان از وادار مستقل صرف نظر کرد که قاب بازشو توان مهار لازم را داشته باشد و اجزای مسلح کننده به آن متصل شوند. اما عدد به تنهایی تعیین کننده نیست. وزن پنجره، نوع فریم، نما، ابعاد بازشو، ارتفاع دیوار و بار خارج از صفحه باید در طراحی دیده شوند.

مطالعه موردی اجرایی

در نمای یک ساختمان اداری، پنجره های سرتاسری بزرگ بین دیوار های بلوکی قرار گرفته بودند. در طرح اولیه، لبه بازشو مانند یک انتهای عادی دیوار در نظر گرفته شده بود. پس از هماهنگی سازه و نما، وادار های کناری و جزئیات نعل درگاه اصلاح شدند و اتصال فریم پنجره نیز از سیستم دیوار تفکیک شد. به این ترتیب، بار قاب پنجره روی یک لبه ضعیف بلوکی رها نشد.

اجرای وال پست دراسکلت بتنی برای دیوار های داخلی

 در اجرای وال پست در اسکلت بتنی این تصور که فقط دیوارهای پیرامونی به مهار لرزه ای نیاز دارند، اشتباه است. تیغه داخلی نیز هنگام زلزله شتاب می گیرد. اگر سقوط کند، مسیر خروج را مسدود می کند، به افراد آسیب می زند و تجهیزات را تخریب می کند. FEMA نیز تیغه های بنایی داخلی را جزء اجزای دارای خطر سقوط و ایجاد آوار در مسیر های خروج طبقه بندی می کند.

در متن پیش نویس پیوست های ویرایش پنجم نیز تصریح شده که تیغه های داخلی باید مانند دیوارهای خارجی از سقف و ستون جداسازی شوند و اگر تجهیزات، کابینت، تأسیسات یا اجزای دیگری از دیوار مهار می گیرند، وزن آنها نیز در طراحی دیوار دیده شود. این بند برای ساختمان های اداری، بیمارستانی، آموزشی و تجاری اهمیت زیادی دارد.

مطالعه موردی اجرایی

در یک مرکز درمانی، دیوار داخلی علاوه بر عملکرد جداکنندگی، حامل کابینت ها و تجهیزات دیواری بود. محاسبه اولیه دیوار فقط وزن خود تیغه را در نظر گرفته بود. پس از بازبینی توسط شرکت فریدان، بار تجهیزات به طراحی مهار اضافه و جزئیات اتصال تقویت شد. در چنین پروژه ای هدف فقط این نیست که دیوار هنگام زلزله سرپا بماند بلکه تجهیزات متصل به آن نیز نباید دیوار را از صفحه خارج کنند.

اجرای وال پست در اسکلت بتنی برای دیوارهای خارج از قاب

در اجرای وال پست در اسکلت بتنی همه دیوار ها بین دو ستون قرار نمی گیرند. در بعضی پلان ها، تیغه از یک ستون شروع می شود و در نقطه ای آزاد تمام می شود. در برخی نما ها نیز دیوار خارج از محور قاب قرار می گیرد. این وضعیت جزئیات خاص می خواهد، زیرا شما تکیه گاه سازه ای مستقیم در هر دو انتها ندارید. در متن پیش نویس پیوست ویرایش پنجم برای وادار های انتهایی دیوار های خارج از قاب، اتصال تلسکوپی مورد توجه قرار گرفته است تا وادار در مقابل حرکت های مورد نظر مهار شود اما از آثار نا مناسب تغییرشکل سقف مصون بماند.

مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان تجاری، چند دیوار ویترین خارج از محور ستون ها قرار داشتند. مجری ابتدا انتهای آزاد دیوار را بدون وادار باقی گذاشته بود. در بازنگری نقشه، وادار انتهایی مستقل اضافه و اتصال آن با سقف متناسب با تغییرشکل توسط شرکت فریدان طراحی شد. بدون این اصلاح، لبه آزاد بزرگ دیوار در برابر نیروی خارج از صفحه آسیب پذیر باقی می ماند.

اجرای وال پست در محل تقاطع دو دیوار

محل تقاطع تیغه ها اغلب به صورت معماری دیده می شود، در حالی که از نظر مهار نیز اهمیت دارد. دو دیوار متقاطع نباید بدون بررسی به یکدیگر وابسته شوند. اگر یکی از آنها تغییرشکل یا سقوط کند، می تواند دیوار دوم را نیز با خود درگیر کند. نوع اتصال در تقاطع باید با سیستم مسلح سازی دیوار هما هنگ شود. بست ها، وادار های انتهایی یا جزئیات طراحی شده باید نیرو را بدون ایجاد قفل شدگی نامناسب منتقل کنند.

مطالعه موردی اجرایی

در یک طبقه اداری بزرگ، شبکه ای از تیغه ها با چندین تقاطع T شکل اجرا شده بود. بخش هایی از تقاطع فقط با درگیر کردن بلوک ها ساخته شده بود. در کنترل فنی، جزئیات تقاطع ها با بست مناسب و سیستم مهار طراحی شده اصلاح شد. این کار به خصوص در دیوار های بلند مجاور راهرو اهمیت داشت.

نقش خوردگی در کیفیت اجرای وال پست در اسکلت بتنی

وال پست و میلگرد بستر در بسیاری از پروژه ها در محیط هایی قرار می گیرند که رطوبت به آنها دسترسی دارد. در اجرای وال پست در اسکلت بتنی اگر فولاد بدون حفاظت مناسب داخل دیوار قرار گیرد، خوردگی حجم فولاد را افزایش می دهد و به مرور ملات و اندود را ترک می دهد. در دیوار خارجی، این مسئله شدیدتر است. متن پیوست ویرایش پنجم نیز بر حفاظت مناسب میلگرد ها و بست های دیوار در برابر خوردگی تأکید دارد. بنابراین هنگام خرید، فقط ضخامت ورق یا ابعاد مقطع را نبینید. پوشش، کیفیت ساخت، لبه های برش خورده، محل جوش و شرایط محیطی پروژه را نیز کنترل کنید.

مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان ساحلی، بخشی از قطعات مهار دیوار خارجی با فولاد بدون حفاظت کافی اجرا شده بود. پیش از تکمیل نما آثار اولیه زنگ زدگی در نقاط جوش دیده شد. پروژه مجبور شد قطعات آسیب پذیر را پاک سازی و سیستم حفاظت را اصلاح کند. اگر نما بسته شده بود، دسترسی برای تعمیر بسیار پرهزینه تر می شد.

چرا جوشکاری بیشتر الزاماً اجرای وال پست در اسکلت بتنی را بهتر نمی کند؟

برای اجرای وال پست در اسکلت بتنی در کارگاه ساختمانی یک فرهنگ خطرناک وجود دارد: هر اتصال هرچه جوش بیشتری داشته باشد، محکم تر و بهتر تلقی می شود. در سیستم وال پست این منطق غلط است. وقتی اتصال باید کشویی باشد، جوش اضافه می تواند آزادی حرکت را از بین ببرد. شما باید ظرفیت مورد نیاز اتصال را تأمین کنید، نه اینکه تمام اجزا را بدون منطق رفتاری به هم قفل کنید. طراح ابتدا جهت نیروی خارج از صفحه، مسیر انتقال آن و جهت حرکت مجاز را مشخص می کند، سپس اتصال بر اساس همان رفتار ساخته می شود.

مطالعه موردی اجرایی

در یک پارکینگ طبقاتی، کارگر برای تقویت ناودانی های منقطع، چند قطعه را پس از نصب به وادار و قطعات مجاور جوش داده بود. این اقدام مسیر لغزش طراحی شده را مسدود کرد. جوش های اضافه برش داده شدند و قطعات به وضعیت طراحی برگشتند. این نمونه نشان داد که کنترل کیفیت فقط به دنبال کمبود جوش نیست، گاهی باید جوش اضافه را نیز به عنوان ایراد اجرایی ثبت کنید.

هماهنگی اجرای وال پست در اسکلت بتنی با تأسیسات مکانیکی و برقی

یک پروژه موفق دیتیل وال پست را جدا از MEP طراحی نمی کند. لوله، سینی کابل، کانال، تابلو برق، جعبه آتش نشانی، رایزر و دریچه ها می توانند با وادار یا میلگرد بستر تداخل پیدا کنند. اگر این تعارض در اجرای وال پست در اسکلت بتنی دیر تشخیص داده شود، معمولاً یکی از دو سیستم قربانی می شود: یا تیم تأسیسات وال پست را می برد، یا تیم معماری مسیر تأسیسات را بدون هماهنگی تغییر می دهد که هر دو تصمیم هزینه ایجاد می کنند.

مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان اداری، رایزر تأسیسات دقیقاً از محل وادار میانی یکی از دیوار های طولانی عبور می کرد. تداخل پیش از دیوارچینی در مدل هماهنگی تشخیص داده شد. محل وادار با تأیید طراح اصلاح و مسیر باربری دوباره کنترل شد. اگر این تعارض پس از ساخت دیوار کشف می شد، بریدن وادار یکی از محتمل ترین تصمیم های کارگاهی بود، تصمیمی که عملکرد کل دیوار را زیر سؤال می برد.

اجرای وال پست دراسکلت بتنی در جان پناه ها و دیوارهای کوتاه

جان پناه از خطرناک ترین دیوار های غیرسازه ای است، زیرا معمولاً یک لبه آزاد دارد و سقوط آن مستقیماً فضای بیرون ساختمان را تهدید می کند. دیوار کوتاه نیز اگر به ستون متصل شود می تواند رفتار ستون را تغییر دهد و اثر ستون کوتاه ایجاد کند. در متن پیوست ویرایش پنجم درمورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی تأکید شده است دیوار هایی که تمام ارتفاع طبقه را پوشش نمی دهند باید از قاب سازه ای جدا شوند. همچنین برای جان پناه ها روش های مختلف پایدارسازی، از ادامه اعضای مناسب تا تسلیح با ملات و شبکه الیاف، مطرح شده است.

مطالعه موردی اجرایی

در بام یک ساختمان مسکونی بلندمرتبه، جان پناه بلوکی بدون مهار کافی ساخته شده بود و فقط به ملات کف متکی بود. پیش از اجرای نمای نهایی، سیستم مهار بازطراحی و اجزای قائم و جزئیات اتصال توسط شرکت فریدان به دال اصلاح شد که هزینه اصلاح در مرحله سفت کاری ناچیزتر از ریسک سقوط قطعه ای از جان پناه از ارتفاع چند ده متر بود.

خطا های خطرناک در اجرای وال پست در اسکلت بتنی

بیشترین خسارت ها معمولاً از نبود کامل وال پست ایجاد نمی شوند، از سیستمی ایجاد می شوند که ظاهراً وال پست دارد اما رفتار آن اشتباه است. اتصال صلب دیوار به ستون، پر کردن درز بالا با ملات، جوش دادن سر وادار به تیر بدون آزادی حرکتی، بریدن میلگرد بستر برای عبور تأسیسات، اجرای وادار بدون اتصال مناسب به کف، حذف مهار کنار بازشو، استفاده از قطعات خورده شده، نصب اتصال روی بتن بدون کنترل آرماتور و تداخل وادار با تأسیسات از رایج ترین ایرادها در اجرای وال پست در اسکلت بتنی هستند

از نظر متخصصان شرکت ساختمانی فریدان یک اشتباه دیگر نیز بسیار مهم است: کپی کردن دیتیل یک پروژه در پروژه دیگر. نوع سقف، طول تیر، خیز، ارتفاع طبقه، نوع بلوک، ضخامت دیوار، شرایط لرزه ای و معماری ساختمان تغییر می کنند. بنابراین دیتیل باید با همان پروژه تطبیق داشته باشد.

مطالعه موردی اجرایی

در یک ساختمان مسکونی، دیتیل وال پست مستقیماً از پروژه دیگری وارد نقشه شده بود. ارتفاع طبقه جدید بیشتر بود و نوع بلوک نیز تغییر کرده بود. هنگام اجرا مشخص شد ابعاد و فاصله برخی قطعات با دیوار جدید سازگار نیست. نقشه پیش از ادامه کار اصلاح شد. یک فایل CAD قدیمی نباید جای طراحی مهندسی را بگیرد.

نحوه اجرای وال پست در اسکلت بتنی چگونه است؟ شرکت فریدان (تاسیس 1369) برترین و بزرگترین طراح و مجری سازه بتنی در ایران خدمت رسان شماست. همین حالا با ما تماس بگیرید 09909709030

ارتباط اجرای وال پست در اسکلت بتنی با رفتار لرزه ای بین المللی

مقایسه استانداردهای ایران و منابع بین المللی نشان می دهد فلسفه اصلی آنها در یک نقطه همگراست: اجزای غیرسازه ای باید هم نیرو و هم تغییرمکان را تحمل کنند. ASCE 7-22 دیوارهای داخلی و خارجی غیرسازه ای را در فصل اجزای معماری وارد طراحی لرزه ای می کند و برای اجزا، ساپورت ها و اتصالات آنها کنترل نیرو و جابه جایی نسبی را مطالبه می کند.

FEMA E-74 نیز صریحاً توضیح می دهد که تیغه بنایی سنگین، با وجود غیرسازه ای بودن، در صورت عدم جداسازی وارد پاسخ لرزه ای ساختمان می شود و باید یا جدا شود یا در طراحی سیستم جانبی لحاظ شود. در نتیجه، تصور اینکه وال پست یک الزام محلی و اداری است، درست نیست. این موضوع بخشی از یک اصل جهانی مهندسی زلزله است، ساختمان فقط اسکلت نیست ،اگر سازه اصلی ایستاده بماند ولی دیوارها سقوط کنند، ساختمان از دید بهره برداری و ایمنی عملکرد موفقی نداشته است.

آیا وال مش جایگزین اجرای وال پست در اسکلت بتنی است؟

در سال های اخیر سیستم های تسلیح دیوار با شبکه الیاف مطرح شده اند. در این روش، دیوار با شبکه الیاف و لایه ملات مسلح می شود و بسته به طراحی، نیاز به وادارهای متعارف کاهش پیدا می کند یا حذف می شود. حتی متن پیوست قابل جست وجوی ویرایش پنجم نیز برای دیوارهای مسلح به شبکه الیاف شرایطی را پیش بینی می کند که در آن وادار و تیرک متعارف لازم نیست و ظرفیت خارج از صفحه باید از طریق سیستم تسلیح تأمین شود.

اما این نکته را در اجرای وال پست در اسکلت بتنی  اشتباه تفسیر نکنید. وال مش چند تکه توری و پلاستر نیست. نوع الیاف، مقاومت قلیایی، مقاومت کششی، فاصله نوار ها، عرض آنها، ملات، مهار بالا و پایین و جزئیات کنار بازشو باید طراحی شوند. هر سیستم جایگزین فقط زمانی معتبر است که محاسبه، دیتیل و مدارک فنی آن با ضوابط پروژه تطبیق داشته باشد.

مطالعه موردی اجرایی

در یک پروژه بازسازی، امکان نصب وادار فلزی متعدد بدون تخریب گسترده وجود نداشت. سیستم تسلیح دیوار با شبکه الیاف پس از طراحی به عنوان گزینه جایگزین بررسی شد و با کاهش عملیات تخریب، دیوار ها تقویت شدند. موفقیت پروژه از خود مش نیامد، از طراحی سیستم کامل مهار آمد.

هزینه اجرای وال پست در اسکلت بتنی، هزینه واقعی را چگونه ببینیم؟

بسیاری از کارفرمایان هزینه اجرای وال پست در اسکلت بتنی را فقط بر اساس وزن فولاد محاسبه می کنند. این روش ناقص است. هزینه واقعی شامل طراحی، ساخت قطعات، پوشش ضدخوردگی، حمل، اتصال به بتن، نصب، میلگرد بستر یا بست، اجرای درز، هماهنگی با تأسیسات، نیروی کار، کنترل کیفیت و اصلاحات احتمالی است. اما معیار اقتصادی مهم تر، هزینه عدم اجرای صحیح است.

باز کردن دیوار تکمیل شده، تخریب گچ و رنگ، اصلاح نما، بازسازی سنگ، جابه جایی تأسیسات و تأخیر تحویل پروژه چند برابر پیشگیری اولیه هزینه ایجاد می کند. در ساختمان های تجاری و اداری، از دست رفتن بهره برداری پس از زلزله هزینه ای حتی بزرگ تر از تعمیر خود دیوار دارد. بنابراین درمورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی کارفرمای حرفه ای نمی پرسد چطور وال پست را حذف کنیم؟ می پرسد کدام سیستم مهار، با کمترین هزینه چرخه عمر، عملکرد مورد نیاز پروژه را تأمین می کند؟

کنترل کیفیت اجرای وال پست در اسکلت بتنی باید چگونه انجام شود؟

کنترل نهایی اجرای وال پست در اسکلت بتنی پس از گچ کاری تقریباً بی فایده است. بخش عمده سیستم مهار پس از نازک کاری پنهان می شود. بنابراین کنترل باید مرحله ای باشد. پیش از دیوار چینی محل وادار ها و قطعات اتصال را کنترل کنید. هنگام بالا آمدن دیوار، میلگرد بستر و بست ها را ببینید. قبل از بستن رج آخر، فاصله فوقانی را اندازه بگیرید.

و سپس قبل از نازک کاری، وضعیت درز های کناری و اتصال بازشو ها را مستند کنید. عکس برداری مرحله ای نیز اهمیت زیادی دارد. برای پروژه های بزرگ، بهتر است هر قطعه دیوار یک کد داشته باشد و کنترل وال پست، میلگرد بستر و بازشو ها در چک لیست همان دیوار ثبت شود.

مطالعه موردی اجرایی

در یک برج مسکونی، تیم کنترل کیفیت برای هر واحد پیش از گچ کاری یک فرم کنترل دیوار تهیه کرد. عکس میلگرد های بستر، وادار ها، بالای دیوار و کناره ستون در پرونده واحد ثبت شد. چند ماه بعد، هنگام تغییر معماری یکی از واحدها، تیم اجرا دقیقاً می دانست اجزای مهار در کدام نقاط قرار گرفته اند و از برش تصادفی آنها جلوگیری کرد.

مسئولیت مدیر پروژه در اجرای وال پست در اسکلت بتنی

مدیر پروژه در اجرای وال پست در اسکلت بتنی نباید شخصاً ابعاد ورق و طول جوش را تعیین کند، اما موظف است مطمئن شود فرآیند تصمیم گیری صحیح وجود دارد. شما باید از طراح بخواهید دیتیل قابل اجرا ارائه دهد، از پیمانکار ساختمان بخواهید مطابق نقشه اجرا کند و از تیم کنترل کیفیت بخواهید قبل از پوشیده شدن اجزا آنها را بررسی کند. سه سؤال مدیریتی ساده بسیاری از مشکلات را متوقف می کند:

1. این دیوار در برابر نیروی خارج از صفحه چگونه مهار شده است؟
2. قاب هنگام دریفت چگونه بدون فشار دادن دیوار حرکت می کند؟
3. اگر تیر خیز کند، چه چیزی مانع انتقال بار به دیوار می شود؟

اگر پاسخ این سه سؤال در نقشه و کارگاه روشن نیست، سیستم وال پست هنوز کامل طراحی نشده است.

اجرای وال پست در اسکلت بتنی، چرا مدیران حرفه ای آن را از مرحله طراحی مدیریت می کنند؟

در پروژه های ضعیف اجرای وال پست در اسکلت بتنی، وال پست در پایان سفت کاری مطرح می شود. در پروژه حرفه ای، محل وادار ها از زمان هماهنگی نقشه های سازه، معماری و MEP مشخص است.این تفاوت بسیار مهم است. وقتی از ابتدا طراحی کنید، می توانید صفحات مدفون، محل اتصالات، مسیر رایزر ها، بازشو های بزرگ، پنجره ها و دیوار های بلند را هماهنگ کنید. وقتی دیر تصمیم بگیرید، سوراخ کاری، تخریب، جوشکاری در محل، جابه جایی تأسیسات و دوباره کاری افزایش پیدا می کند. از دید مدیریت پروژه، وال پست یک نمونه کلاسیک از این اصل است. هزینه تصمیم مهندسی در دفتر بسیار کمتر از هزینه اصلاح همان تصمیم در کارگاه است.

جمع بندی

اجرای وال پست در اسکلت بتنی یک قطعه فولادی نیست، یک سیستم رفتاری است اگر بخواهیم تمام این مقاله را در یک جمله خلاصه کنیم، باید بگوییم: اجرای وال پست در اسکلت بتنی یعنی مهار دیوار در برابر سقوط بدون محروم کردن قاب سازه ای از آزادی تغییرشکل طراحی شده. وال پست موفق الزاماً سنگین ترین وال پست نیست.

اتصال موفق نیز الزاماً صلب ترین اتصال نیست. سیستم درست مجموعه ای هماهنگ از وادار، تیرک، تسلیح دیوار، اتصال کشویی، درز جدا سازی، مهار بازشو، مصالح تراکم پذیر و دیتیل اتصال به بتن است. اگر یکی از این حلقه ها حذف شود، عملکرد کل سیستم افت می کند. ویرایش جدید استاندارد ۲۸۰۰ در مورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی نیز نشان می دهد.

نگاه مهندسی کشور از وجود یک نبشی کنار دیوار فاصله گرفته و به سمت طراحی عملکردی اجزای غیرسازه ای حرکت کرده است. ویرایش پنجم استاندارد در اسفند ۱۴۰۴ رسماً ابلاغ شده و برای پروژه های جدید باید نسخه رسمی منتشرشده، نقشه های مصوب، ضوابط جاری مقررات ملی ساختمان و دستورالعمل های ابلاغی مرتبط در زمان طراحی کنترل شوند.

از سوی دیگر، تجربه بین المللی نیز همین پیام را تکرار می کند. بنابراین اگر مدیر پروژه، سازنده، سرپرست کارگاه یا کارفرما هستید، اجرای وال پست در اسکلت بتنی را به آخرین روزهای سفت کاری موکول نکنید. آن را پیش از شروع دیوارچینی طراحی کنید، پیش از پوشیده شدن کنترل کنید و قبل از تحویل مستند کنید. هزینه چند ساعت هماهنگی مهندسی در اجرای وال پست در اسکلت بتنی بسیار کمتر از هزینه صدها متر دیوار ترک خورده، نمای آسیب دیده یا یک حادثه در زمان زلزله است.

سوالات متداول درباره اجرای وال پست در اسکلت بتنی

1- اجرای وال پست در اسکلت بتنی چه کاربردی دارد؟

هدف اصلی،اجرای وال پست در اسکلت بتنی پایدار نگه داشتن دیوار غیرسازه ای در برابر نیرو های خارج از صفحه مانند زلزله و باد و هم زمان فراهم کردن امکان تغییر مکان نسبی میان دیوار و قاب است. وال پست درست مانع سقوط دیوار می شود، بدون آنکه دیوار را به یک میانقاب صلب ناخواسته تبدیل کند.

2- آیادر اجرای وال پست در اسکلت بتنی تمام دیوار های ساختمان بتنی به وال پست قائم نیاز دارند؟

خیر. نیاز به وادار قائم به طول آزاد، ارتفاع، نوع دیوار، روش تسلیح و سیستم مهار انتخاب شده بستگی دارد. برای نمونه، در جزئیات منتشرشده پیوست های ویرایش جدید، طول آزاد ۴ متر یکی از مرز های اصلی برای استفاده از وادار در دیوار بلوکی متعارف است، سیستم های پانلی یا مش الیاف می توانند ضوابط متفاوتی داشته باشند.

3- فاصله دیوار از ستون در اجرای وال پست در اسکلت بتنی چقدر است؟

این فاصله باید بر اساس ضابطه جاری و نقشه پروژه تعیین شود. در متن پیش نویس نهایی پیوست های ویرایش پنجم درمورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی برای دیوار های غیرپیوسته حداقل ۱۳ میلی متر و محدودیت حداکثر بر مبنای ارتفاع دیوار مطرح شده است. برای اجرا، عدد را با نسخه رسمی نهایی و نقشه مصوب پروژه کنترل کنید.

4- آیا در اجرای وال پست در اسکلت بتنی باید فاصله بین دیوار و ستون را با ملات پر کرد؟

خیر. در اجرای وال پست در اسکلت بتنی درز جداسازی با مصالح مناسب تراکم پذیر پر می شود. ملات سخت حرکت نسبی قاب و دیوار را محدود می کند و فلسفه جداسازی را از بین می برد.

5- چرا در اجرای وال پست در اسکلت بتنی فاصله بالای دیوار از سقف اهمیت دارد؟

زیرا تیر و سقف تحت بار خیز می کنند. اگر دیوار به زیر تیر قفل شود، بار و تغییرشکل تیر به دیوار منتقل می شود. در متن پیوست قابل جست و جوی ویرایش پنجم درمورد اجرای وال پست در اسکلت بتنی ، بزرگ ترِ ۲۵ میلی متر یا حداکثر خیز درازمدت تیر به عنوان حداقل فاصله مطرح شده است.

6- آیا میلگرد بستر جای وال پست را می گیرد؟

خیر. این دو وظایف متفاوت دارند. میلگرد بستر یا اجزای تسلیح کننده، مقاومت و یکپارچگی خود دیوار را افزایش می دهند، وادار و تیرک نیز طول و ارتفاع آزاد و مسیر انتقال نیروی خارج از صفحه را کنترل می کنند. فقط سیستم هایی که به طور مستقل برای حذف وادار طراحی شده اند از این قاعده خارج اند.

7- آیا در اجرای وال پست در اسکلت بتنی برای دیوار AAC نیز وال پست به همان روش دیوار بلوک سیمانی اجرا می شود؟

الزاماً خیر.در اجرای وال پست در اسکلت بتنی به دلیل تفاوت ضخامت بستر اتصال و مشخصات مصالح، نوع تسلیح افقی تغییر می کند. در متن پیوست ویرایش پنجم برای ملات های بستر نازک استفاده از بست های فولادی نازک مطرح شده است، در حالی که برای ملات سیمانی متعارف میلگرد بستر خرپایی یا نردبانی کاربرد دارد.

8- آیا در اجرای وال پست در اسکلت بتنی می توان سر وادار را مستقیماً به تیر بتنی جوش یا صلب کرد؟

فقط اگر جزئیات طراحی همان رفتار را صراحتاً مجاز کرده باشد. در سیستم های متعارف دیوار جدا شده، اتصال فوقانی باید آزادی تغییر مکان لازم را حفظ کند و اتصال کشویی یا تلسکوپی یکی از راهکار های رایج است. اتصال صلب بدون طراحی می تواند تغییرشکل تیر را به وادار و دیوار منتقل کند.

9- وال مش بهتر است یا وال پست فلزی؟

هیچ پاسخ واحدی وجود ندارد. نوع دیوار، معماری، ارتفاع، طول، شرایط پروژه، هزینه، امکان اجرا و مدارک فنی سیستم تعیین کننده هستند. شبکه الیاف در صورت طراحی صحیح یک روش معتبر برای تسلیح دیوار است، اما اجرای یک توری بدون محاسبه و دیتیل را نمی توان معادل سیستم مهار لرزه ای دانست.

10- مهم ترین خطای اجرای وال پست در اسکلت بتنی چیست؟

 مهم ترین خطادر اجرای وال پست در اسکلت بتنی اشتباه گرفتن مهار دیوار با قفل کردن دیوار به سازه است. پر کردن درز ها با ملات، اتصال صلب بالای وادار، چسباندن دیوار به ستون و حذف آزادی لغزش باعث می شود دیوار غیرسازه ای ناخواسته با قاب وارد اندرکنش شود. اجرای صحیح باید پایداری خارج از صفحه و آزادی تغییرمکان داخل صفحه را هم زمان تأمین کند.

نحوه اجرای وال پست در اسکلت بتنی چگونه است؟ شرکت فریدان (تاسیس 1369) برترین و بزرگترین طراح و مجری سازه بتنی در ایران خدمت رسان شماست. همین حالا با ما تماس بگیرید 09909709030